การผ่าตัดลดขนาดกระเพาะ: ทางเลือกการรักษาโรคอ้วนที่ได้ผล

วันที่เผยแพร่: 14 กุมภาพันธ์ 2568

หน้าปกบทความ การผ่าตัดลดขนาดกระเพาะ ทางเลือกการรักษาโรคอ้วนที่ได้ผล

การผ่าตัดลดขนาดกระเพาะ ทางเลือกการรักษาโรคอ้วนที่ได้ผล
การผ่าตัดกระเพาะลดความอ้วน หรือ การผ่าตัดลดขนาดกระเพาะอาหาร (Bariatric Surgery) คือการผ่าตัด ลดขนาดกระเพาะอาหารและปรับเปลี่ยนระบบเผาผลาญ เพื่อให้รับประทานอาหารได้น้อยลงและมีน้ำหนักลดลงอย่างยั่งยืน เป็นหนึ่งในวิธีการรักษาสำหรับผู้ที่มีภาวะ โรคอ้วนรุนแรง หรือมีภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลต่อสุขภาพ เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โดยการผ่าตัดนี้จะช่วย


โรคอ้วนคืออะไร?

โรคอ้วน (Obesity) เป็นภาวะที่ร่างกายมีไขมันสะสมมากเกินไปจนส่งผลกระทบต่อสุขภาพ โรคอ้วนมักเกิดจากปัจจัยหลายอย่าง เช่น พฤติกรรมการกินที่ไม่เหมาะสม ขาดการออกกำลังกาย พันธุกรรม รวมถึงภาวะทางสุขภาพบางประการ เช่น ความผิดปกติของฮอร์โมน การเผาผลาญที่ผิดปกติ หรือการใช้ยาบางชนิด โรคอ้วนถูกวินิจฉัยโดยใช้ ดัชนีมวลกาย (Body Mass Index: BMI) ซึ่งคำนวณจากน้ำหนักตัว (กิโลกรัม) หารด้วยส่วนสูง (เมตร) ยกกำลังสอง โดยเกณฑ์ของ BMI มีดังนี้:

  • น้อยกว่า 18.5 – น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์
  • 18.5 - 22.9 – น้ำหนักปกติ
  • 23 - 24.9 – น้ำหนักเกิน
  • 25 - 29.9 – โรคอ้วนระดับ 1
  • 30 ขึ้นไป – โรคอ้วนระดับ 2 หรืออ้วนมาก

ใครเหมาะกับการผ่าตัดลดความอ้วน?

  • ดัชนีมวลกาย (BMI) มากกว่า 37.5 หรือ มากกว่า 32.5 ร่วมกับโรคเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับโรคอ้วน
  • พยายามลดน้ำหนักด้วยวิธีอื่นแล้วไม่ได้ผล
  • ไม่มีข้อห้ามทางการแพทย์ เช่น ภาวะทางจิตเวชที่ยังไม่สามารถควบคุมได้

ข้อดีการผ่าตัดลดขนาดกระเพาะ

  • ลดน้ำหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • ลดความเสี่ยงจากโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง
  • ปรับปรุงคุณภาพชีวิตและความมั่นใจ
  • เพิ่มโอกาสการมีบุตรในผู้หญิงที่มีภาวะถุงน้ำรังไข่ (PCOS)

ข้อควรระวัง

  • อาการข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ อาเจียน หรืออาการท้องเสียจากการดูดซึมอาหารผิดปกติ
  • ต้องมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน หากไม่ปฏิบัติตามอาจทำให้น้ำหนักกลับมาเพิ่มขึ้นได้
  • มีความเสี่ยงต่อการขาดวิตามินและแร่ธาตุ เช่น วิตามินบี 12 แคลเซียม และธาตุเหล็ก อาจต้องมีการเสริมวิตามินตามแพทย์แนะนำ

กระบวนการผ่าตัดกระเพาะลดความอ้วน

การผ่าตัดนี้ไม่ใช่แค่การลดน้ำหนัก แต่เป็น การรักษาเพื่อสุขภาพในระยะยาว โดยต้องมีการดูแลทั้งก่อนและหลังผ่าตัดโดยแพทย์เฉพาะทาง เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด หากต้องการเข้ารับการ ผ่าตัดกระเพาะลดความอ้วน (Bariatric Surgery) ผู้ป่วยจะต้องผ่านกระบวนการที่เป็นมาตรฐานเพื่อให้มั่นใจว่าการผ่าตัดปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ การประเมินก่อนผ่าตัด, การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด, และ การดูแลหลังผ่าตัด

1. การประเมินก่อนผ่าตัด ผู้ป่วยต้องเข้ารับการตรวจประเมินโดยทีมแพทย์เพื่อความปลอดภัย โดยจะต้องผ่านขั้นตอนดังนี้:

  • ตรวจสุขภาพทั่วไป: วัดดัชนีมวลกาย (BMI), ซักประวัติสุขภาพและโรคประจำตัว, ตรวจสอบภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง
  • ตรวจทางห้องปฏิบัติการ: ตรวจวิตามินในเลือด (CBC, ไขมัน, น้ำตาล, ฮอร์โมนไทรอยด์, ค่าไต), ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG), ตรวจเอกซเรย์ปอด, ตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้อง (ดูภาวะไขมันพอกตับ นิ่วในถุงน้ำดี)
  • ตรวจพิเศษ: ตรวจส่องกล้องกระเพาะอาหาร, ตรวจ Sleep test, Inbody (body composition)
  • พบแพทย์แต่ละสาขาเพื่อประเมินก่อนผ่าตัด – อายุรแพทย์โภชนบำบัด ศัลยแพทย์ อายุรแพทย์ปอดและทางเดินหายใจ อายุรแพทย์โรคหัวใจอายุรแพทย์ทางเดินอาหารและตับ จิตแพทย์ และอายุรแพทย์ต่อมไร้ท่อ กรณีเป็นเบาหวาน


2. การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด  หลังจากผ่านการประเมินแล้ว จะต้องเตรียมตัวตามคำแนะนำของทีมแพทย์เพื่อให้การผ่าตัดปลอดภัยและลดภาวะแทรกซ้อน

  • ควบคุมน้ำหนักก่อนผ่าตัด ลดน้ำหนักก่อนผ่าตัดอย่างน้อย 5 กก ปรับพฤติกรรมการกิน ลดอาหารมันและหวาน อาจต้องควบคุมแคลอรีให้ต่ำลงเพื่อให้ตับหดตัว ลดความเสี่ยงในการผ่าตัด
  • งดบุหรี่และแอลกอฮอล์ อย่างน้อย 6 สัปดาห์ ก่อนผ่าตัด เพื่อลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน เช่น แผลหายช้า หรือปอดติดเชื้อ
  • หยุดยาบางชนิด ตามคำแนะนำของแพทย์ เช่น ยาต้านการแข็งตัวของเลือด
  • ปรับพฤติกรรมการกิน ฝึกกินอาหารปริมาณน้อย เคี้ยวให้ละเอียด งดน้ำอัดลม ของทอด อาหารแปรรูป
  • ใช้เครื่องช่วยหายใจ กรณีมีข้อบ่งชี้ โดยอายุรแพทย์โรคปอดก่อนผ่าตัด 6-8 สัปดาห์


3. การดูแลหลังผ่าตัด ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดเพื่อให้การลดน้ำหนักเป็นไปอย่างปลอดภัยและได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด

  • พักฟื้นในโรงพยาบาล ประมาณ 4 วัน (กรณีไม่มีภาวะแทรกซ้อน)
  • การรับประทานอาหารหลังผ่าตัดตามที่โรงพยาบาลเตรียมให้
  • ติดตามผลกับแพทย์  เพื่อตรวจสุขภาพและปรับแผนโภชนาการ
  • ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อช่วยรักษาน้ำหนักและสุขภาพที่ดี รับคำแนะนำโดยนักกายภาพบำบัด

วิธีการผ่าตัดกระเพาะลดความอ้วน

1.การผ่าตัด SLEEVE GASTRECTOMY

  • เป็นการตัดกระเพาะอาหารออกประมาณ 70-80%
  • ทำให้เหลือเป็นทรงหลอด ลดขนาดกระเพาะ ทำให้รับประทานอาหารได้น้อยลง
  • ลดฮอร์โมนความหิว (Ghrelin) ช่วยควบคุมความอยากอาหาร

2.การผ่าตัด BYPASS กระเพาะอาหาร (GASTRIC BYPASS)

  • ลดขนาดกระเพาะและเปลี่ยนทางเดินอาหารบางส่วน
  • ทำให้อาหารดูดซึมแคลอรี่ได้น้อยลง
  • ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดดีขึ้น เหมาะสำหรับผู้ที่เป็นเบาหวานร่วมด้วย

แพ็กเกจผ่าตัดกระเพาะ


การตัดสินใจเลือกผ่าตัดลดขนาดกระเพาะ

การตัดสินใจเลือกผ่าตัดลดขนาดกระเพาะเป็นเรื่องที่ควรพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยควรพูดคุยกับแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินความพร้อมทางร่างกายและจิตใจ

ข้อมูลโดย
พญ.ชมพูนุช มานะธรรมสมบัติ
พญ.ชมพูนุช มานะธรรมสมบัติ
แพทย์เฉพาะทางชำนาญการด้าน
โภชนศาสตร์คลินิก ( Clinical Nutrition )
แพทย์ประจำแผนก อายุรกรรม
นพ.ชวลิต วิมลเฉลา
นพ.ชวลิต วิมลเฉลา
อายุรศาสตร์ ( Internal Medicine )
พญ.กนกวรรณ เลาหศักดิ์ประสิทธิ์
พญ.กนกวรรณ เลาหศักดิ์ประสิทธิ์
อายุรศาสตร์โรคติดเชื้อ ( Infectious Diseases )
นพ.ณัฐพงษ์ ตุลาพันธุ์
นพ.ณัฐพงษ์ ตุลาพันธุ์
นิติเวชศาสตร์ ( Forensic Medicine )
นพ.ธนพล เขียวอ้น
นพ.ธนพล เขียวอ้น
อายุรศาสตร์โรคระบบการหายใจและภาวะวิกฤตโรคระบบการหายใจ ( Pulmonary Medicine and Pulmonary Critical Care )
พญ.กรชนก นคราวัฒน์
พญ.กรชนก นคราวัฒน์
อายุรศาสตร์ ( Internal Medicine )
นพ.ปรเมศร์ ขุนรงณ์
นพ.ปรเมศร์ ขุนรงณ์
อายุรศาสตร์โรคระบบการหายใจและภาวะวิกฤตโรคระบบการหายใจ ( Pulmonary Medicine and Pulmonary Critical Care )
พญ.ชัญญานุช วงศ์ทองมานะ
พญ.ชัญญานุช วงศ์ทองมานะ
นิติเวชศาสตร์ ( Forensic Medicine )
พญ.ณัฐหทัย เขียวสนวน
พญ.ณัฐหทัย เขียวสนวน
อายุรศาสตร์ ( Internal Medicine )
พญ.กนกวรรณ อร่ามรุณ
พญ.กนกวรรณ อร่ามรุณ
อายุรศาสตร์ ( Internal Medicine )
พญ.ชมพูนุช มานะธรรมสมบัติ
พญ.ชมพูนุช มานะธรรมสมบัติ
โภชนศาสตร์คลินิก ( Clinical Nutrition )
พญ.อภิรดา ทีฆอริยภาคย์
พญ.อภิรดา ทีฆอริยภาคย์
ตจวิทยา ( Dermatology )
นพ.ชัชวาลย์ ฮันตระกูล
นพ.ชัชวาลย์ ฮันตระกูล
อายุรศาสตร์ ( Internal Medicine )
นพ.สิทธิพล ขันทอง
นพ.สิทธิพล ขันทอง
อายุรศาสตร์โรคไต
พญ.เพริศเพชร พัวพรพงษ์
พญ.เพริศเพชร พัวพรพงษ์
อายุรศาสตร์ ( Internal Medicine )
พญ.ณัฐชยา เชี่ยวชาญธนกิจ
พญ.ณัฐชยา เชี่ยวชาญธนกิจ
เวชศาสตร์ฟื้นฟู ( Rehabilitation Medicine )
นพ.สมฤกษ์ อินจันทร์
นพ.สมฤกษ์ อินจันทร์
อายุรศาสตร์โรคข้อและรูมาติสซั่ม ( Rheumatology )
นพ.สิทธินนท์ รุ่งจรัสศิริ
นพ.สิทธินนท์ รุ่งจรัสศิริ
รังสีรักษาและมะเร็งวิทยา ( Radiotherapy and Oncology )
นพ.ศุภวิชญ์ เพ็งมีศรี
นพ.ศุภวิชญ์ เพ็งมีศรี
เวชปฏิบัติทั่วไป (General Practice)
พญ.ธิดารัตน์ ลักษณานันท์
พญ.ธิดารัตน์ ลักษณานันท์
อายุรศาสตร์โรคไต ( Nephrology )
นพ.ศิริพงษ์ อภิสิทธิเวช
นพ.ศิริพงษ์ อภิสิทธิเวช
อายุรศาสตร์ระบบการหายใจและภาวะวิกฤตระบบการหายใจ
นพ.วัลลภ ศานติธรรม
นพ.วัลลภ ศานติธรรม
อายุรศาสตร์ ( Internal Medicine )
พญ.สุภาภร ติยสถาพร
พญ.สุภาภร ติยสถาพร
อายุศาสตร์ต่อมไร้ท่อและเมแทบอลิซึม
พญ.จิตสุภา อ่อนนิภา
พญ.จิตสุภา อ่อนนิภา
อายุรศาสตร์โรคระบบการหายใจและภาวะวิกฤตโรคระบบการหายใจ ( Pulmonary Medicine and Pulmonary Critical Care )
นพ.อภิวัฒน์ โตสุโขวงศ์
นพ.อภิวัฒน์ โตสุโขวงศ์
อายุรศาสตร์โรคระบบการหายใจและภาวะวิกฤตโรคระบบการหายใจ ( Pulmonary Medicine and Pulmonary Critical Care )

บทความทางการแพทย์

Title Line
ฝีที่ทวารหนัก ภาวะติดเชื้อรอบทวารหนักที่ควรได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม
ศัลยกรรม
ฝีที่ทวารหนัก คืออะไร? อาการ สาเหตุ และวิธีรักษาที่ควรรู้

ทำความรู้จักฝีที่ทวารหนัก อาการที่พบบ่อย สาเหตุ ปัจจัยเสี่ยง วิธีรักษา และสัญญาณเตือนที่ควรรีบพบแพทย์

สาขานครสวรรค์
บทความให้ความรู้เรื่องริดสีดวงทวาร อาการ ปัจจัยเสี่ยง วิธีรักษา และสัญญาณที่ควรพบแพทย์
ศัลยกรรม
ริดสีดวงทวาร คืออะไร? อาการ สาเหตุ และวิธีรักษาที่ควรรู้

ทำความรู้จักริดสีดวงทวาร อาการที่พบบ่อย ปัจจัยเสี่ยง วิธีดูแลรักษา และสัญญาณเตือนที่ควรพบแพทย์ เพื่อรับการวินิจฉัยอย่างถูกต้อง

สาขานครสวรรค์
นิ่วในถุงน้ำดี
ทางเดินอาหารและตับ
นิ่วในถุงน้ำดี การรักษาและการดูแลหลังกลับบ้าน

การผ่าตัดถุงน้ำดีด้วยกล้องเป็นวิธีรักษามาตรฐานสำหรับนิ่วในถุงน้ำดี แผลเล็ก ฟื้นตัวเร็ว รู้ขั้นตอน ข้อดี การเตรียมตัว และการดูแลหลังผ่าตัดอย่างถูกต้อง

สาขานครสวรรค์
facebook messenger iconline icon
โรงพยาบาลศรีสวรรค์