ความดันโลหิตสูง (Hypertension) คืออะไร?

ความดันโลหิตสูง (Hypertension) คือภาวะที่แรงดันเลือดในหลอดเลือดแดงสูงกว่าปกติเป็นเวลานาน ส่งผลให้หัวใจทำงานหนักขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และโรคไตเรื้อรัง จึงถือเป็น “ภัยเงียบ” ที่ควรตรวจและติดตามอย่างสม่ำเสมอ

---

ค่าความดันโลหิตคืออะไร?

ค่าความดันโลหิตประกอบด้วย 2 ค่า ได้แก่

• ค่าความดันตัวบน (Systolic) – แรงดันเลือดเมื่อหัวใจบีบตัว
• ค่าความดันตัวล่าง (Diastolic) – แรงดันเลือดเมื่อหัวใจคลายตัว

เกณฑ์ระดับความดันโลหิต

• ปกติ: ต่ำกว่า 120/80 มม.ปรอท
• เริ่มสูง: 120–129/80 มม.ปรอท
• ความดันโลหิตสูง: ตั้งแต่ 130/80 มม.ปรอทขึ้นไป

---

สาเหตุของความดันโลหิตสูง

1) ความดันโลหิตสูงปฐมภูมิ (Primary)

เกิดจากพฤติกรรมและปัจจัยเสี่ยงสะสม เช่น

• การบริโภคโซเดียมสูง
• ไม่ออกกำลังกาย
• ความเครียดเรื้อรัง
• การสูบบุหรี่ / ดื่มแอลกอฮอล์

2) ความดันโลหิตสูงทุติยภูมิ (Secondary)

เกิดจากโรคหรือภาวะทางการแพทย์ เช่น

• โรคไตเรื้อรัง
• ภาวะไทรอยด์ทำงานผิดปกติ
• ยาบางชนิด เช่น ยาแก้อักเสบ (NSAIDs) หรือยาคุมกำเนิด

---

อาการของความดันโลหิตสูง

ส่วนใหญ่ ไม่มีอาการในช่วงแรก แต่หากมีอาการ อาจพบ:

• ปวดศีรษะรุนแรง
• เวียนศีรษะ
• เหนื่อยหายใจไม่สะดวก
• เจ็บหน้าอก
• ตามัว
• เลือดกำเดาไหล

หากมีอาการดังกล่าว ควรพบแพทย์ทันที

---

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

หากไม่ได้รับการดูแล อาจนำไปสู่โรคร้ายแรง เช่น

โรคหัวใจและหลอดเลือด

• หัวใจล้มเหลว
• หลอดเลือดแดงแข็งหรือตีบ

โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)

• เสี่ยงหลอดเลือดสมองอุดตันหรือแตก

โรคไตเรื้อรัง

• ไตเสื่อมและทำงานลดลง

ความเสียหายต่อดวงตา

• หลอดเลือดจอตาเสียหาย ส่งผลต่อการมองเห็น

---

วิธีป้องกันและจัดการความดันโลหิตสูง

ปรับพฤติกรรมการกิน

• ลดโซเดียม ไม่เกิน 2,300 มก./วัน
• เลือกอาหารที่อุดมด้วยโพแทสเซียม เช่น กล้วย ส้ม ผักใบเขียว
• ลดอาหารแปรรูปและอาหารจานด่วน

ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

• เช่น เดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือโยคะ อย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์
• ช่วยลดความดันและเสริมสุขภาพหัวใจ

จัดการความเครียด

• ฝึกสมาธิ หายใจลึก ผ่อนคลาย
• ทำกิจกรรมที่ชอบ ลดความตึงเครียดทางอารมณ์

ลดปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ

• เลิกบุหรี่
• จำกัดปริมาณแอลกอฮอล์ให้อยู่ในระดับเหมาะสม

ตรวจสุขภาพเป็นประจำ

• วัดความดันอย่างสม่ำเสมอ
• พบแพทย์หากพบค่าความดันผิดปกติ

---

สรุป

ความดันโลหิตสูงเป็นภาวะที่สามารถ ควบคุมและป้องกันได้ หากเริ่มต้นจากการดูแลตนเอง เช่น ปรับอาหาร ออกกำลังกาย และตรวจสุขภาพต่อเนื่อง การจัดการอย่างเหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคร้ายแรง และทำให้คุณมีคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว