ข้อมูลสำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแล หลังกลับจากโรงพยาบาล

หลังจากการผ่าตัด แพทย์จะนัดติดตามแผลในช่วง 5–10 วันเพื่อประเมินความเรียบร้อย หลังตัดไหมแล้ว ผู้ป่วยสามารถกลับบ้านและดูแลตนเองได้ แต่จำเป็นต้องปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดเพื่อลดความเสี่ยงของการติดเชื้อและการอักเสบของแผล

การดูแลแผลผ่าตัดเมื่ออยู่ที่บ้าน

1. แผลสดหรือแผลใหม่ที่ยังไม่ตกสะเก็ด

• หลีกเลี่ยงไม่ให้แผลโดนน้ำโดยตรง
• หากอาบน้ำควรหลีกเลี่ยงการขัดถูแรง ๆ
• ควรปิดแผลด้วยพลาสเตอร์ปิดแผลกันน้ำตามคำแนะนำของแพทย์

2. หากผ้าปิดแผลหลุดหรือเปียกน้ำ

• ควรทำแผลใหม่ทันที
• รักษาความสะอาดของแผล
• เปลี่ยนผ้าปิดแผลทุกครั้งที่สกปรกหรือเปียกชื้น

3. ระวังไม่ให้แผลโดนน้ำหรือเหงื่อมากเกินไป อาจทำให้แผลอักเสบได้ง่าย

4. หลีกเลี่ยงการแกะเกาแผล เพราะอาจทำให้แผลปริและติดเชื้อ

5. หลีกเลี่ยงการใช้โลชั่นหรือแป้งบริเวณแผล ยกเว้นได้รับคำแนะนำจากแพทย์

6. หากแผลมีอาการผิดปกติ เช่น เจ็บมากขึ้น บวม แดง ร้อน หรือมีหนอง ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

7. หลีกเลี่ยงโดนแดดบริเวณแผล โดยเฉพาะหลังตัดไหม 30 วัน เพราะอาจทำให้เกิดรอยดำหรือแผลเป็นชัดขึ้น

8. หากแพทย์ให้ทำความสะอาดแผลด้วยน้ำเกลือหรือสบู่เหลวอ่อน ๆ ควรทำตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด เพื่อให้แผลแห้งและหายเร็วยิ่งขึ้น

ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดการติดเชื้อและต่อตัวผู้ป่วย

1. อายุผู้ป่วย ผู้สูงอายุมีระบบการสร้างเนื้อเยื่อที่ช้าลง ทำให้แผลหายช้ากว่าปกติ

2. ภาวะโภชนาการ ผู้ป่วยที่มีภาวะขาดสารอาหาร หรือรับประทานโปรตีนไม่เพียงพอ แผลจะหายช้ากว่าคนทั่วไป

3. โรคประจำตัวบางชนิด เช่น

• เบาหวาน
• ความดันโลหิตสูง
• โรคหัวใจ
• โรคตับ

4. การสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ ลดประสิทธิภาพการหายของแผล และเพิ่มความเสี่ยงการติดเชื้อ

5. ความอ้วน เนื้อเยื่อหนา ทำให้เลือดไปเลี้ยงแผลได้ช้า และเกิดการอักเสบได้ง่าย

6. การใช้สเตียรอยด์หรือยากดภูมิ ส่งผลให้แผลสมานช้าลง และติดเชื้อได้ง่ายขึ้น

ข้อควรระวังเมื่อกลับบ้าน

1. หลีกเลี่ยงยกของหนัก หรือออกกำลังกายที่ใช้แรงมากในช่วง 2–4 สัปดาห์แรก
2. ระวังการขยับตัวที่อาจทำให้เกิดแรงตึงบริเวณแผล เช่น การลุก–นั่งเร็วเกินไป
3. หากเป็นแผลหน้าท้อง ควรใช้ผ้ารัดหน้าท้องตามคำแนะนำของแพทย์
4. หากมีอาการผิดปกติ เช่นเลือดออกมาก บวมแดง หรือปวดมาก ให้รีบมาพบแพทย์ทันที

เมื่อใดที่ต้องกลับมาพบแพทย์ทันที

• มีไข้สูง หนาวสั่น
• แผลแดงมากขึ้น เจ็บมากขึ้น
• มีหนอง กลิ่นผิดปกติ หรือบวมลึก
• เลือดออกไม่หยุด
• ปวดท้องมากผิดปกติหลังผ่าตัด