การผ่าตัดกระดูกสันหลัง (ลามิเนกโตมี Laminectomy)

วันที่เผยแพร่: 13 สิงหาคม 2568

ลามิเนกโตมี (Laminectomy) การผ่าตัดเพื่อบรรเทาการกดทับเส้นประสาทในกระดูกสันหลัง

ลามิเนกโตมี (Laminectomy) เป็นหัตถการทางศัลยกรรมกระดูกสันหลังที่มุ่งเน้นการขยายช่องไขสันหลัง (Spinal Canal) โดยการเอาส่วนของกระดูก “แลมิน่า” (Lamina) ซึ่งอยู่ด้านหลังของกระดูกสันหลังออก
เพื่อบรรเทาการกดทับของเส้นประสาทไขสันหลังที่เกิดจากโรคหรือภาวะต่างๆ

การผ่าตัดนี้ถือเป็นหนึ่งในมาตรฐานการรักษาโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ (Spinal Stenosis) และปัญหาอื่นๆ ที่ทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวด ชา อ่อนแรง หรือสูญเสียการทำงานของระบบประสาท ซึ่งอาจกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก

เหตุผลที่ต้องทำการผ่าตัด

แม้ว่าโรคกระดูกสันหลังหลายชนิดสามารถรักษาด้วยวิธีไม่ผ่าตัด เช่น ยาลดการอักเสบ กายภาพบำบัด หรือการฉีดยาสเตียรอยด์เข้าโพรงประสาท แต่หากผู้ป่วยมีภาวะดังนี้ แพทย์อาจพิจารณาทำลามิเนกโตมี

โพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ (Spinal Stenosis) จากข้อเสื่อม กระดูกงอก หรือหมอนรองกระดูกเสื่อม

หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniated Disc) ที่กดทับรากประสาทและไม่ตอบสนองต่อการรักษาอนุรักษ์

เนื้องอกในโพรงกระดูกสันหลัง ที่กดทับเส้นประสาท

การบาดเจ็บกระดูกสันหลัง ที่ทำให้เกิดแรงกดต่อเส้นประสาท

ภาวะรุนแรง เช่น Cauda Equina Syndrome ที่ทำให้ควบคุมการขับถ่ายไม่ได้

อาการที่ควรพบแพทย์และประเมินเพื่อผ่าตัด

ปวดหลังหรือปวดร้าวลงแขน-ขาเรื้อรัง

อาการชาหรืออ่อนแรงในแขนหรือขา

เดินหรือยืนนานๆ แล้วปวดมากขึ้น (Neurogenic Claudication)

สูญเสียการควบคุมปัสสาวะหรืออุจจาระ (เป็นภาวะฉุกเฉิน)

เทคนิคการผ่าตัดลามิเนกโตมี

ปัจจุบันมีหลายวิธีขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรคและตำแหน่งที่มีปัญหา เช่น

1. Conventional Laminectomy – เปิดกระดูกแลมิน่าเต็มพื้นที่ เหมาะกับโพรงกระดูกตีบหลายระดับ

2. Hemilaminectomy – เปิดเพียงครึ่งหนึ่งของแลมิน่า เหมาะกับการกดทับด้านใดด้านหนึ่ง

3. Laminoplasty – เปิดแลมิน่าแล้วปรับตำแหน่งแทนการตัดออกทั้งหมด เพื่อคงโครงสร้างกระดูก

4. Minimally Invasive Laminectomy – ใช้แผลเล็กและกล้องช่วยผ่าตัด ลดการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อและฟื้นตัวเร็ว

ขั้นตอนการผ่าตัดโดยสรุป
1. การเตรียมตัว – ตรวจเลือด, X-ray, MRI, ประเมินความพร้อมร่างกายและระบบหัวใจปอด
2. การดมยาสลบ – ผู้ป่วยนอนคว่ำบนเตียงผ่าตัด
3. การเปิดแผล – แพทย์เปิดผิวหนังและแยกกล้ามเนื้อออกจากกระดูกสันหลัง
4. ตัดกระดูกแลมิน่า – เอาออกบางส่วนหรือทั้งหมดตามตำแหน่งที่กดทับ
5. กำจัดสิ่งกดทับ – เช่น กระดูกงอก หมอนรองกระดูกที่เคลื่อน หรือเนื้องอก
6. ปิดแผล – เย็บปิดกล้ามเนื้อและผิวหนัง