10 ขั้นตอนดูแลผู้ป่วยที่ใส่สายสวนปัสสาวะ

วันที่เผยแพร่: 5 ธันวาคม 2568

10 ขั้นตอนการดูแลผู้ป่วยที่ใส่สายสวนปัสสาวะ

การใส่สายสวนปัสสาวะเป็นวิธีที่ช่วยให้ผู้ป่วยขับถ่ายปัสสาวะได้สะดวกขึ้น โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว การดูแลสายสวนที่ถูกต้องจะช่วยลดการติดเชื้อ ระคายเคือง และภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้

1. ล้างมือก่อนและหลังทุกครั้ง

เพื่อป้องกันการนำเชื้อโรคเข้าสู่ทางเดินปัสสาวะ

2. ดูแลจุดที่สายสวนเข้าสู่ผิวหนังให้สะอาด

ล้างทำความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศและบริเวณที่ใส่สายสวนทุกวัน
ใช้น้ำสะอาดหรือสารละลายทำความสะอาดที่โรงพยาบาลแนะนำ

3. การติดพลาสเตอร์หรือยึดสายสวน

ยึดสายสวนให้เหมาะสมเพื่อป้องกันไม่ให้สายดึงรั้ง
ลดโอกาสการเกิดแผลกดทับหรือการระคายเคือง

4. การจัดตำแหน่งของถุงปัสสาวะ

ตำแหน่งถุงปัสสาวะต้องต่ำกว่ากระเพาะปัสสาวะเสมอ
เพื่อป้องกันการไหลย้อนกลับของปัสสาวะ ซึ่งอาจทำให้ติดเชื้อ
ห้ามวางถุงปัสสาวะบนเตียง
ห้ามให้ถุงปัสสาวะแขวนสูงกว่ากระเพาะปัสสาวะ

กรณีผู้ป่วยนอนตะแคง/นั่งรถเข็น

สายสวนต้องไม่พับ งอ หรือถูกดึง
ตรวจว่าถุงอยู่ในตำแหน่งที่ต่ำกว่ากระเพาะปัสสาวะเสมอ

5. สังเกตการไหลของปัสสาวะในสายสวน

ปัสสาวะต้องไหลได้ดี ไม่ติดขัด
หากปัสสาวะไหลช้าลง สายสวนอาจงอหรือเกิดการอุดตัน ให้จัดตำแหน่งกับเปลี่ยนท่าทันที
หากไม่ดีขึ้น ให้ติดต่อบุคลากรทางการแพทย์

6. กรณีพบเลือดหรือน้ำหนองบริเวณสายสวน

ให้ทำความสะอาดและแจ้งพยาบาลโดยเร็ว
อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อหรือการระคายเคืองจากการเคลื่อนไหว

7. การเปลี่ยนสายสวนปัสสาวะ

โดยทั่วไปสายสวนต้องได้รับการเปลี่ยนตามกำหนด
หากมีการอุดตันหรือปัสสาวะไม่ออก ต้องเปลี่ยนทันที
การเปลี่ยนสายสวนต้องทำโดยแพทย์หรือพยาบาลเท่านั้น

8. เมื่อมีการเปลี่ยนท่า ควรตรวจสายสวนซ้ำ

หลังขยับตัว อาจทำให้สายเลื่อนหรือดึงรั้ง
ตรวจให้แน่ใจว่าสายอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องและไม่ตึง

9. ดูแลรอบ ๆ สายสวนในผู้ชายและผู้หญิง

ผู้ชาย: อาจต้อง reposition บริเวณปลายอวัยวะเพศเพื่อป้องกันการกดทับ
ผู้หญิง: ทำความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากตำแหน่งใกล้ท่อปัสสาวะสั้น ทำให้ติดเชื้อง่ายกว่า

10. การดูแลถุงปัสสาวะ